Iedereen wordt in zijn of haar leven geconfronteerd met zingevingsvragen. Zingevingsvragen ontstaan vaak na kritieke levensgebeurtenissen zoals verlies van gezondheid, verlies van een dierbare of verlies van perspectief. Maar waar kan je met existentiële vragen of voor ondersteuning terecht wanneer coping zelf niet meer lukt? Waar van oudsher kerken en instellingen ondersteuning boden, is in deze geseculariseerde tijd voor veel mensen onduidelijk waar zij terecht kunnen met hun levensvragen.
 

In een heel aantal gevallen ontwikkelen zingevingsvragen zich tot zorgvragen. Professionals en vrijwilligers in zorg en welzijn weten vaak niet hoe om te gaan met de levensvragen. Om de beschikbaarheid van ondersteuning bij levensvragen en zingevingproblematiek voor alle cliënten in de regio Nijmegen, thuis of in een instelling, te realiseren is het transitieproject Zingeving op MAAT gestart.

Stichting MAAT en het Centrum voor Ontmoeting in Levensvragen (COL) hebben het initiatief genomen om zingevingondersteuning op vernieuwende wijze vorm te geven. Dit hebben zij gedaan door verschillende vernieuwende producten te ontwikkelen:

1. Cliënten: een nieuw aanbod gericht op ondersteuning bij het omgaan met levensvragen en zingevingvraagstukken van cliënten. 
2. Professionals: trainingen gericht op het  aanleren van nieuwe vaardigheden om zingevingsvragen te herkennen en hiermee om te gaan (verzorgt door geestelijk verzorgers nieuwe stijl).
3. Organisatie/infrastructuur: een regionaal, sectoroverstijgend expertisenetwerk voor zingevingsondersteuning. 

Naast de ontwikkeling van deze producten is met het nieuwe  aanbod van zingevingsondersteuning ook geëxperimenteerd.  Om de meerwaarde van deze nieuwe producten inzichtelijk te maken is binnen vijf zorginstelling en vijf huisartsenpraktijken een pilot uitgevoerd.

De volgende resultaten kwamen naar voren uit de pilot in de huisartsenpraktijken waar geëxperimenteerd is met het  nieuwe aanbod: 

• deze vorm van zingevingsondersteuning heeft een positief effect op de ervaren kwaliteit van leven en psychische gezondheid.
• respondenten geven aan dat zij zich beter tot de situatie kunnen verhouden door de ondersteuning die zij hebben ontvangen.
• huisartsen geven aan dat zij meer aandacht aan zingeving moeten besteden dan dat zij momenteel doen.

De pilot in de zorginstellingen bestond uit het trainen van een vijftal teams in het herkennen van en omgaan met levensvragen  door geestelijk verzorgers nieuwe stijl. Geestelijk verzorgers uit verschillende zorginstellingen hebben gezamenlijk een nieuwe werkstijl ontwikkeld, waarbij de focus is verschoven van: (1) het geven van individuele begeleiding naar het geven van trainingen aan professionals en vrijwilligers en (2) de benadering van levensvragen vanuit hun eigen levensbeschouwelijke overtuiging naar een benadering vanuit een breder perspectief.

Uit de pilot in de zorginstellingen kwam naar voren dat de teams die de training hadden gevolgd, beter in staat waren om zingevingsvragen van hun cliënten te herkennen en hen hierbij te ondersteunen.

 

Naast experimenteren in de praktijk is ook een rekenkundige exercitie gemaakt van de maatschappelijke opbrengst van zingevingsondersteuning door het Centrum voor Ontmoeting in Levensvragen Hieruit komt naar voren dat elke maatschappelijke euro die geïnvesteerd wordt in zingevingsondersteuning, de maatschappij vier euro bespaart.

Op basis van bovengenoemde bevindingen kan geconcludeerd worden dat zingevingsondersteuning meerwaarde oplevert voor de cliënt, de professional, de organisatie en de maatschappij. Wij zijn overtuigd, u ook? Voor meer informatie kunt u terecht op www.zingevingopmaat.nl. (link eindrapportage)